जपानी लोककथा

आपल्या भारतातही गावागावातून अनेक लोककथा, पौराणिक कथा सांगितल्या जातात,पिढी दर पिढी त्या ऐकल्या जातात. या गोष्टी मनोरंजनाबरोबरच सामाजिक प्रबोधन, शिक्षण करत समाज घडवत असतात. 

अशीच एक जपानी कथा वाचनात आली आणि तिचा शेवट खूपच वेगळा वाटला म्हणून गुगल अनुवादित अशी ती पुढे देत आहे.

जपानी पौराणिक कथा आणि लोककथांमध्ये (Japanese folklore) ‘फुटाकुची-ओन्ना’ (Futakuchi-onna) चा मराठीत अर्थ "दोन तोंडी स्त्री" असा होतो.हा जपानमधील योकाई (Yōkai) म्हणजेच एक प्रकारचा भूत, राक्षस किंवा अलौकिक प्राण्याचा प्रकार आहे.

फुटाकुची-ओन्नाचे स्वरूप आणि वैशिष्ट्ये:

दोन तोंडे: या राक्षसी स्त्रीला दोन तोंडे असतात. एक तिच्या चेहऱ्यावर नेहमीसारखे सामान्य तोंड असते आणि दुसरे मुख्य तोंड तिच्या डोक्याच्या मागच्या बाजूला, केसांच्या खाली लपलेले असते.

मागचे तोंड: डोक्याच्या मागच्या बाजूला कवटी दुभंगून हे दुसरे तोंड तयार होते. या तोंडाला स्वतःचे ओठ, तीक्ष्ण दात आणि जीभ असते.केसांचा वापर: जेव्हा ही स्त्री एकटी असते किंवा तिला भूक लागते, तेव्हा तिचे केस सापासारखे किंवा हातासारखे हलतात आणि अन्न उचलून मागच्या तोंडात भरतात.

भूक आणि त्रास: जर या मागच्या तोंडाला वेळेवर जेवण मिळाले नाही, तर ते तोंड मोठमोठ्याने ओरडू लागते, विचित्र आवाज करते आणि त्या स्त्रीला प्रचंड वेदना देते.

या कथेमागील लोककथा (Mythology):जपानी कथांनुसार, कोणतीही स्त्री जन्मापासून अशी नसते, तर एखाद्या शापामुळे (Curse) ती फुटाकुची-ओन्ना बनते. 

कंजूस पतीची कथा: एका कथेनुसार, एक अत्यंत कंजूस माणूस अशा स्त्रीशी लग्न करतो जी खूप कमी खाते. पण काही दिवसांनी त्याच्या घरातील अन्नाचा साठा अचानक संपू लागतो. नंतर त्याला समजते की त्याच्या पत्नीच्या डोक्याच्या मागे एक दुसरे तोंड आहे जे चोरून दुप्पट अन्न खाते. 

फुटाकुची-ओन्ना (Futakuchi-onna) ची कथा मानवी भावना आणि मानसिकतेशी (Psychology) खूप खोलवर जोडलेली आहे. जेव्हा आपण आपल्या खऱ्या आणि नैसर्गिक गरजा (Real needs) खूप काळ दाबून ठेवतो किंवा नाकारतो, तेव्हा काय होते याचे हे एक उत्तम रूपक (Metaphor) आहे.

डोक्याच्या मागचे हे तोंड सामान्य तोंडापेक्षा जास्त भयानक आणि भुकेलेले असते. ते इतके शक्तिशाली होते की ते स्त्रीच्या केसांवर ताबा मिळवते आणि तिच्या नकळत अन्न चोरून खाऊ लागते.

वास्तविक जीवनात: जेव्हा आपण आपल्या गरजा दीर्घकाळ नाकारतो, तेव्हा त्या एका मर्यादेनंतर 'आऊट ऑफ कंट्रोल' (नियंत्रणाबाहेर) होतात.

उदाहरणार्थ, जर एखाद्याने खूप दिवस स्वतःची भूक दाबून ठेवली, तर नंतर ती व्यक्ती अचानक खूप जास्त (Binge eating) खाऊ लागते.

जर कोणी आपल्या भावना किंवा राग दाबून ठेवला, तर काही काळाने त्याचा उद्रेक एका मोठ्या मानसिक त्रासात, नैराश्यात किंवा हिंसेत होतो.

निष्कर्ष: थोडक्यात, फुटाकुची-ओन्ना हे मानवी शरीराचे आणि मनाचे बंड (Rebellion) आहे. हे हेच दर्शवते की, तुम्ही जगाला दाखवण्यासाठी स्वतःला कितीही उपाशी ठेवले किंवा आपल्या खऱ्या गरजा नाकारल्या, तरी निसर्गाचा नियम बदलत नाही. ज्या गोष्टीला तुम्ही समोरून नाकाराल, ती मागच्या दाराने अधिक उग्र, भुकेली आणि शक्तिशाली होऊन तुमच्यावरच ताबा मिळवण्यासाठी परत येईल.

वीणा कुलकर्णी